|
SZWECJA
Powierzchnia:
449 964 km2
Położenie:
55°20' - 69°05"N
11°-24° 10' E
Ludność:
8 786 000
Gęstość zaludnienia:
20 osób/km2
Stolica i największe miasto:
Sztokholm - 1 533 000
Języki:
Szwedzki
Towary importowane:
Maszyny, produkty ropopochodne, środki transportu, tekstylia, żelazo i stal, metale nieżelazne, odzież, ropa naftowa, artykuły żywnościowe.
Towary eksportowane:
Maszyny, produkty chemiczne, żelazo i stal, papier i tektura, celuloza, środki transportu, tarcica, statki, ruda żelaza.
Waluta:
Korona (1 korona = 100 ore)
Produkt krajowy brutto:
185 290 mld USD
Ustrój:
Monarchia
UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI:
Szwecja południowa ma charakter nizinny, z pokrywą osadów lodowcowych z okresu zlodowacenia. Szwecja środkowa i północna jest górzysta - z wysokimi górami wzdłuż granicy z Norwegią, których stoki opadają stopniowo ku wschodowi. Rzeki płyną z zachodu na wschód -do Zatoki Botnickiej. Szwecja ma dużo jezior, z których największe to Wener i Wetter na południu kraju. Jeziora zajmują prawie 9% powierzchni, powstały w następstwie erozji podlodowcowej lub przez zamknięcie odpływu rzek przez osady lodowcowe. Północna Szwecja przypomina krajobrazem północną Norwegię, a Szwecja południowa - Danię.
KLIMAT:
Szwecja jest cieplejsza
niż wynikałoby to z jej położenia, ponieważ docierają tu masy ciepłego powietrza znad Atlantyku. Średnia temperatura lipca wynosi 17°C na południu kraju i 15°C na północy. Zimą temperatura na południu spada poniżej zera, a na północy osiąga -10°C koło Lulei. Za kołem podbiegunowym jest jeszcze zimniej. Roczna suma opadów wynosi 700 mm koło Gótebor-ga, a na wschodzie spada poniżej 600 mm. Góry na północy otrzymują 1500-2000 mm opadów rocznie, a niziny tylko 500-600 mm,
ROLNICTWO:
Nieco ponad 7% powierzchni kraju zajmują ziemie orne, a pastwiska - 1 %. Rolnictwo skupione jest na południu, gdzie przeważają niziny, klimat jest cieplejszy, a gleby bardziej urodzajne. Główne uprawy to jęczmień, buraki cukrowe, pszenica, owies, ziemniaki, rzepak, żyto, chociaż siano na pasze zajmuje największą powierzchnię. W Szwecji hoduje się ponad 2 min sztuk trzody chlewnej, blisko 2 min sztuk bydła i ponad 10 min sztuk drobiu. Wielkie gospodarstwa na południu produkują nadwyżki mleka, serów, masła i kasz. Na północy gospodarstwa są mniejsze i nastawione na ziemniaki, produkty mleczne na własny użytek. Rybołówstwo odgrywa ważną rolę na południowym wybrzeżu Szwecji.
LEŚNICTWO:
Lasy zajmują 64%
powierzchni. Dominuje sosna i świerk z niewielką domieszką lasów liściastych na południu. Szwecja jest największym w Europie dostawcą drewna i celulozy. Największe znaczenie mają obszary na południu, gdzie przyrost masy drzewnej jest najszybszy. Odnowa zalesień jest obecnie stałą praktyką w szwedzkiej gospodarce leśnej.
GÓRNICTWO:
Szwecja jest czołowym producentem rudy żelaza. Tylko część rocznego wydobycia, osiągającego 18 min ton, jest zużywana przez przemysł krajowy. Ponad 75% stanowi eksport. Główne okręgi wydobywcze to Kiruna i Gallivare na północy oraz Grangesberg i Strassa na południu. Eksploatuje się także piryt, cynk, srebro i ołów. Szwecja dysponuje 15% rozpoznanych światowych zasobów uranu.
ENERGETYKA:
Ponad 40% wytwarzanej energii dostarcza energetyka wodna, reszta pochodzi z elektrowni cieplnych i atomowych. Siłownie atomowe, które w 1988 r. zapewniały 40% dostaw energii, zostaną całkowicie zlikwidowane do 2010 r.
PRZEMYSŁ:
Przemysł zawdzięcza swój rozwój zasobom leśnym, bogactwom mineralnym, jak również warunkom sprzyjającym rozwojowi hydroenerge-tyki. Najważniejsze gałęzie przemysłu to przemysł metalowy, szczególnie wysokiej jakości stal z Domnarvet i maszyny ze Sztokholmu, Góteborga i Malmó. Inne wysokiej jakości produkty tej gałęzi przemysłu to łożyska, samoloty, samochody. Ważne miejsce zajmuje chemia, zwłaszcza produkty petrochemiczne. Przemysł oparty na przeróbce drewna zapewnia ponad 20% dochodów państwa. Inną szwedzką specjalnością jest sprzęt elektrotechniczny i telekomunikacyjny. W latach siedemdziesiątych Szwecja była drugim, po Japonii, producentem statków, ale przemysł ten podupada.
KOMUNIKACJA:
Sieć kolejowa liczy 11 236 km, z których 60% jest zelektryfikowane. Sieć dróg kołowych- 130 834 km. W Szwecji jeździ 3,3 min samochodów, jeden przypada na 2,6 mieszkańca -jest to najwyższy wskaźnik w Europie. Koleje przewożą większość towarów, ale ruda żelaza i drewno są także transportowane drogą morską. Wykorzystywane są także kanały w Trollhattan i Sódertalje. Zimą lodołamacze zapewniają otwarty szlak wodny na Bałtyku.
MIASTA:
84% mieszkańców żyje na obszarach zurbanizowanych. Centrum administracyjnym i handlowym jest Sztokholm, w którym skupia się też sporo zakładów przemysłowych. Góteborg, drugie co do wielkości miasto, liczy 431 000 mieszkańców. Podobnie jak Malmó (232 000) jest portem i ośrodkiem przemysłowym, otoczonym terenami rolniczymi i lasami. Inne ważne, przemysłowe miasta to: Uppsala. órebro, Norrkóping i Yasteras
|
