|
FINLANDIA
Powierzchnia:
338 100 km2
Położenie:
59°30' - 70°05'N
19°07' (z uwzględnieniem Wysp Alandzkich) - 31°35' E
Ludność:
5 088 000
Gęstość zaludnienia:
15 osób/km2
Stolica i największe miasto:
Helsinki - 509 000
Języki:
Fiński i szwedzki
Towary importowane:
Maszyny, ropa naftowa,
produkty ropopochodne,
artykuły chemiczne, stal,
tekstylia, środki transportu,
żywność.
Towary eksportowane:
Papier i tektura, celuloza,
drewno, statki, odzież.
Produkt krajowy brutto:
83 790 min USD
Ustrój:
Republika
UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI:
Finlandia jest krajem nizinnym. Najwyższym punktem jest Hultiatuntur (1324 m) - szczyt w północno-zachodniej części kraju. Średnia wysokość nad poziom morza wynosi 152 m, ale większość nadbrzeżnych nizin na południu i zachodzie nie przekracza 20 m. Finlandia to kraj jezior - Suomi, tak nazywają swój kraj Finowie. Liczbę jezior ocenia się na 55 000, zajmują one 10% powierzchni. Większość z nich to jeziora polodowcowe - pozostałość epoki zlodowaceń, rezultat erozji i gromadzenia osadów. Dziełem lodowca są także liczne moreny. Największa z nich, o nazwie Salpausselka, ciągnie się w postaci rozległego łańcucha na południe od Tampere, stanowiąc granicę zasięgu jezior. Niziny na południu są najurodzajniejsze.
KLIMAT:
Średnia temperatura stycznia w Helsinkach wynosi -6°C, a lipca około 17°C. Na północy jest znacznie chłodniej. Koło Rovaniemi w styczniu średnia temperatura wynosi -14°C, w lipcu - około 14°C. Pokrywa śnieżna utrzymuje się na południu przez 3-4 miesiące, ale na północy może zalegać od października do kwietnia, a nawet maja. Wszystkie rzeki i jeziora w zimie zamarzają. Na północ od koła podbiegunowego przez dwa miesiące w roku trwa noc polarna, ale przez dwa miesiące latem trwa dzień. Komary roją się wówczas w Arktyce nieprzerwanie. Średnia suma opadów dla Helsinek wynosi 650 mm. Na północy jest bardziej sucho, opady spadają tam poniżej 400 mm, z czego 30% to śnieg.
LEŚNICTWO:
Lasy zajmują 66% powierzchni. Przeważa sosna i świerk, służące jako surowiec do produkcji celulozy i papieru oraz brzoza wykorzystywana do produkcji sklejki. Finlandia jest największym w Europie dostawcą celulozy, drugim - papieru i trzecim - tarcicy. Lasy stanowią przeważnie własność prywatną. Najbardziej produktywne są lasy na południu. Puszcze rozciągają się jednak aż za koło podbiegunowe. Spośród całkowitej powierzchni lasów, wynoszącej 30-31 min ha, za produktywne uznaje się 19,7 min ha. Tartaki i celulozownie zlokalizowane są nad jeziorami lub przy ujściach rzek, a każdy zakład
jest zwykle i tartakiem, i wytwórnią towarów z drewna.
ENERGETYKA I PRZEMYSŁ:
Spadek wód zapewnia rozwój hydroenergetyki, która dostarcza 22% energii. Dalsze 20% pochodzi z elektrowni atomowych, ale więcej niż połowa potrzeb zaspokajana jest przez elektrociepłownie opalane importowaną ropą. Przemysł oparty jest na wykorzystaniu drewna i metali. Przemysł metalowy skupiony jest w Helsinkach, Tampere, Turku i kilku mniejszych miastach, a jego wyroby stanowią 30% eksportu. W stoczniach buduje się lodołamacze (niezbędne w zimie) i promy. Inne gałęzie przemysłu to przemysł gumowy, tworzyw sztucznych, farmaceutyczny i elektroniczny.
GÓRNICTWO:
W Finlandii występują: miedź, żelazo, nikiel, srebro, ołów, chromit, kobalt i rtęć. Brak jest paliw, ale na terenach wiejskich wydobywa się i użytkuje torf. Miedź eksploatowana jest w okolicach Outokumpu od 1910 r. i odgrywa ważną rolę w przemyśle elektrotechnicznym. Rudę żelaza wydobywa się w Otanmaki. Wanad i kobalt są wykorzystywane do produkcji specjalnych gatunków stali. Finlandia jest szóstym na świecie producentem chromitu, również używanego w przemyśle stalowym. Bogate zasoby gliny służą do wyrobu cegieł, a specjalny gatunek glinki z okolic Helsinek służy do wyrobu porcelany.
KOMUNIKACJA:
Sieć kolejowa liczy 5 883 km, w 30% jest zelektryfikowana. Długość dróg kołowych wynosi 129 246 km, z których 40% stanowi własność prywatną. Śródlądowe szlaki wodne liczą 6 675 km, żegluga przybrzeżna odgrywa ważną rolę w komunikacji między wyspami. Ponad 9000 km kanałów służy do spławiania drewna. Większość fińskiego handlu odbywa się drogą morską, także ze Szwecją, która ma inny rozstaw torów kolejowych. Flota morska liczy 79 statków 1000-tonowych lub większych. Zimą dostęp do portów zapewniają lodołamacze. Największym portem są Helsinki.
ROLNICTWO:
Nieco ponad 7% powierzchni stanowią ziemie uprawne, a 1% - pastwiska. 9% zatrudnionych pracuje w rolnictwie. Główne uprawy to pszenica, żyto, jęczmień, owies i ziemniaki. Hoduje się 1,4 min sztuk bydła i 1,3 min sztuk trzody chlewnej oraz ponad 6 min sztuk drobiu i 364 000 reniferów. Najlepsze tereny rolnicze znajdują się na południu. Jedna czwarta gospodarstw nie przekracza 5 ha, a trzy czwarte jest mniejszych niż 20 ha. Na terenie pojezierzy gospodarstwa znajdują się na śródleśnych polanach. Na północy ważną rolę odgrywa hodowla reniferów.
LUDNOŚĆ:
Ludność Finlandii jest pochodzenia skandynawsko-bałtyckiego, chociaż Lapończycy przybyli z Azji. 93% mieszkańców używa jako pierwszego języka - fińskiego. 89% Finów to protestanci, a 1% należy do Fińskiej Cerkwi Prawosławnej.
MIASTA:
60% Finów żyje w obszarach zurbanizowanych. W Helsinkach skupia się 20% ludności. Tampere liczy 172 500 mieszkańców, a Turku 159 000.
|
